Μύρτις η Αθηναία – Myrtis the Athenian

arrowEnglish version further below

Επειτα από 2.500 χρόνια η νεαρή Αθηναία Μύρτις «ξαναζεί».
Πέθανε από λοιμό το 430 π.Χ. και με βάση το κρανίο της που βρέθηκε στον Κεραμεικό αναπλά?στηκε και παρουσιάστηκε σε εκδήλωση στο Μουσείο της Ακρόπολης.

myrtis-ethnos

Hταν μεγάλη η συγκίνησή μου όταν αντίκρισα το πρόσωπο της Μύρτιδος! Δεν ήξερα άλλο για εκείνη παρά μόνο πως ήταν ένα κοριτσάκι που κατοικούσε στην Αθήνα την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου, έζησε την πολιορκία και τον λοιμό και πέθανε, κατά πάσα πιθανότητα, από τυφοειδή πυρετό».

Με τα λόγια αυτά, από το Μουσείο της Ακρόπολης, ο επ. καθηγητής κ. Μανώλης Παπαγρηγοράκης έκανε την παγκόσμια κοινή γνώμη κοινωνό ενός μοναδικού επιτεύγματος: Στη σκιά του Παρθενώνα «αναδύθηκε» ένα πρόσωπο από την Αθήνα του Περικλή, η μορφή μιας νεαρής Αθηναίας που πέθανε στον μεγάλο λοιμό το 430 π.χ. Η ανάπλαση του προσώπου της ήταν αποτέλεσμα μια μεγάλης ερευνητικής προσπάθειας με βάση το κρανίο το οποίο βρέθηκε «ατόφιο» ανάμεσα στα αρχαιολογικά ευρήματα ανασκαφής στον Κεραμεικό.

«Ενα από τα κρανία που μου τράβηξε την προσοχή ήταν παιδικό. Διατηρούσε την κάτω γνάθο και κάτι ακόμα πιο σπάνιο, συνυπήρχε η μόνιμη οδοντοφυΐα με μέρος της νεογιλής. Η ηλικία προσδιορίστηκε με πανοραμική ακτινογραφία, παρατηρώντας την τελείωση στις ρίζες των δοντιών, ενώ προσδιορίστηκε και το φύλο.

Σχήμα και μέγεθος
Επρόκειτο για ένα κορίτσι περίπου 11 ετών, στο οποίο η ερευνητική ομάδα έδωσε το όνομα «Μύρτις»,

λέει ο συντονιστής του προγράμματος, επ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μανώλης Παπαγρηγοράκης, γενικός επόπτης σπουδών στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μουσειακών Σπουδών.

«Στη Μύρτιδα υπήρχαν όλα τα ανατομικά σκελετικά στοιχεία του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος, δηλαδή ένα ατόφιο κρανίο, στοιχείο σημαντικό για την αξιοπιστία του τελικού αποτελέσματος».

Η τεχνική ανάπλασης βασίζεται στη χρήση δεικτών ή καρφίδων που υποδεικνύουν το πάχος των ιστών, λαμβάνοντας υπόψη την προέλευση, το φύλο, τις συνθήκες διαβίωσης και την ηλικία. Για την ανάπλαση οι μύες και οι ιστοί του προσώπου σκαλίζονται, ενώ οι καρφίδες χρησιμοποιούνται ως ένας βασικός οδηγός για το πόσο παχύς θα είναι ο γλυπτικός πηλός που θα εφαρμοστεί. Το σχήμα και το μέγεθος των ματιών και της μύτης μπορούν να υπολογιστούν από το μέγεθος των οφθαλμικών κοιλοτήτων και της ρινικής κοιλότητος.

«Η Μύρτις μέχρι τα 6-7 της χρόνια ζούσε μάλλον στον γυναικωνίτη μαζί με τα αδέλφια της όπου έπαιζαν τόπι, βόλους, εφεδρισμό, σβούρα, αστραγάλους και τραμπάλα, άλλα έπαιζαν επίσης με τα κατοικίδια, κυρίως πουλιά και σκύλους, ενώ τα κορίτσια είχαν επιπλέον και τις κούκλες»,

ανέφερε μέσα σε συγκινησιακή ατμόσφαιρα, στην ειδική εκδήλωση στο Μουσείο Ακρόπολης, την Παρασκευή, ο κ. Παπαγρηγοράκης.

«Ανατρέφονταν με παραμύθια και παιχνίδια, ενώ από το 7ο έτος τα αγόρια πήγαιναν στο σχολείο και τα κορίτσια μάθαιναν στοιχειώδη ανάγνωση και γραφή από τη μητέρα τους, αλλά και να υφαίνουν, να κεντούν και να διευθύνουν το νοικοκυριό.

Ο Ησίοδος αναφέρει ότι η κατάλληλη ηλικία για γάμο ήταν μεταξύ 13 και 16 ετών, επομένως η Μύρτις ήταν ένα κορίτσι κοντά στην ηλικία του γάμου. Σε όποια κοινωνική τάξη κι αν ανήκε δεν απολάμβανε το προνόμιο να είναι πολίτης της πόλης. Αν ανήκε σε χαμηλή κοινωνική τάξη, θα βοηθούσε στις αγροτικές εργασίες, ενώ, αν ήταν δούλη, θα ήταν ένα σκληρά εργαζόμενο κορίτσι. Ωστόσο, οι συνθήκες του θανάτου της δεν επέτρεψαν να της αποδοθεί η συνηθισμένη φροντίδα των νεκρών, αφού ρίχτηκε στον κοινό τάφο με τα άλλα θύματα του λοιμού».

ΑΞΟΝΙΚΟ ΣΚΑΝΑΡΙΣΜΑ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ ΚΑΙ Η ΤΕΛΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ
Πώς κατασκευάστηκε το πρόσωπό της

Οι αναλογίες και το σχήμα του προσώπου προκύπτουν από τις αναλογίες του κρανίου. Μια μελέτη σχετικά με το πάχος των ιστών, η οποία αντανακλά το φύλο, την ηλικία, τη φυλή και τη διατροφική κατάσταση της εποχής εκείνης, χρησιμοποιήθηκε ως οδηγός κατά την ανάπλαση της Μύρτιδος, η οποία βέβαια δεν έγινε πάνω στο σπάνιο εύρημα, αλλά κατασκευάστηκε πιστό αντίγραφο.

Το κρανίο σκαναρίστηκε σε ειδικό αξονικό τομογράφο, τα στοιχεία μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια του ΤΕΙ Χανίων όπου υλοποιήθηκε η τρισδιάστατη μορφή του κρανίου και μετά δημιουργήθηκε ένα ακριβές αντίγραφο.

Οι ακριβείς μετρήσεις του μέσου πάχους των ιστών σε 30 συγκεκριμένα σημεία του κρανίου μεταφέρθηκαν και σημειώθηκαν σε καρφίδες 3 χιλιοστών. Η τελική μορφή του προσώπου δόθηκε από τον γλύπτη και ειδικό μόντελιστ κ. Οσκαρ Νίλσον με ανάλογα έργα στο Μουσείο Βάσα της Σουηδίας.

Χρησιμοποιήθηκαν προσθετικοί οφθαλμοί με καστανό χρώμα, τα οποία τοποθετήθηκαν σε κόγχους. Το επόμενο βήμα ήταν το χτίσιμο του προσώπου όπου σκαλίστηκαν 20 διαφορετικοί μύες. Μια περιοχή που είναι δύσκολο να αποδοθεί σωστά είναι τα χείλη, όμως στην περίπτωση της Μύρτιδος ο πλήρης οδοντικός φραγμός συνέβαλε ώστε να αναπλαστούν πολύ κοντά στην πραγματικότητα. Ανάλογες μελέτες ήταν οδηγοί για τα βλέφαρα, τα φρύδια, τη μύτη.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στη διεύθυνση των ρινικών οστών, καθώς αυτά υποδεικνύουν τον τρόπο που η μύτη προβάλλει από κρανίο. «Η ανάπλαση των αυτιών είναι ιδιαιτέρως δύσκολη», λέει ο κ. Παπαγρηγοράκης. «Αυτό που μπορεί να καθοριστεί είναι η θέση τους και η γωνία τους, η οποία συνήθως ακολουθεί τη γωνία της γνάθου. Επομένως σκαλίστηκαν με στόχο να εναρμονιστούν με το υπόλοιπο πρόσωπο.

Επειδή ήταν παιδί, σκαλίστηκε αρκετή ποσότητα υποδόριου λίπους, ώστε να καλύπτει τμήματα της μυϊκής δομής. Ταινίες πηλού τοποθετήθηκαν πάνω από τη μυϊκή δομή, οι οποίες αναπαριστούν το δέρμα».

Γιώργος Αποστολίδης
(πηγή http://www.ethnos.gr)

Ακολουθεί video από το δελτίο ειδήσεων του τοπικού τηλεοπτικού καναλιού ΚΡΗΤΗ TV.

Από τη Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου στέλνει το μήνυμά της στο αθηναϊκό -και όχι μόνον- κοινό η Αθηναία έφηβη «Μύρτις», από τον χώρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, όπου θα φιλοξενείται έως τον Νοέμβριο, πλάι στις επιτύμβιες στήλες επώνυμων νεκρών της αρχαιότητας.

Στον ιστοχώρο της, www.myrtis.gr μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες λεπτομέρειες για αυτή.

…….. English version ……..

‘Myrtis’ has attracted thousands of people across Greece to see her, has appealed to the world leaders to end the spread of disease and now she earns herself a place amongst historic artefacts in the National Archaeological Museum in Athens.

myrtis-ethnos

Myrtis was the name that was given to her by scientists who uncovered her remains, as well as over 150 other skeletons, from an archaeological dig of a ‘plague grave’ at Kerameikos Cemetery dating back between 426-430BC, as reported by ana-mpa. Myrtis’ resurrection some 2,500 years after her death from Typhoid – a plague which wiped out a third of the Athenian state including Pericles during the Peloponnesian War – has proved useful to researchers who took samples from her teeth to understand more about the microbe which led to the deaths of so many. Other interesting facial reconstructions include that of King Tutankhamun, the Egyptian boy king.

The reconstruction of Myrtis came about as her skull was discovered intact, and complete with her jaw and teeth (a mixture of both adult and milk teeth). Orthodontics professor Manolis Papagrigorakis led the project to team to rebuild the face of Myrtis, using techniques involving markers or little nails that show the thickness of the tissue, as well as by considering the origin, the sex, the living conditions and the age of her skull. To recreate the muscles and the tissue, the face is sculpted with the markers acting as a basic guide as to the how thick the sculpting clay should be. The shape and size of eyes and nose were calculated from the size of the ocular and nasal cavities.

Papagrigorakis felt Myrtis’ resurrection should not only be an opportunity for the world to see the face of a girl who played at the Acropolis while the Athenians were building the Parthenon, but he also wanted her return to send a strong message to world leaders. So, Myrtis was made a ‘Millennium Friend’, and acts as an ambassador for the UN Millenium Development Goals – an agreement between all 192 member states to tackle, amongst other issues, the threat of disease and epidemics.

On a website dedicated to the young Athenian girl, she writes:

My death was inevitable. In the 5th century BC we had neither the knowledge nor the means to fight deadly illnesses. However, you, the people of the 21st century, have no excuse. You possess all the necessary means and resources to save the lives of millions of people. To save the lives of millions of children like me who are dying of preventable and curable diseases.

«2,500 years after my death, I hope that my message will engage and inspire more people to work and make the Millennium Development Goals a reality. Listen to me. I know what I’m saying. Never forget that I’m much older and therefore much wiser than you.”

Myrtis moved to the National Archaeological Museum of Athens on 13th September alongside the finds uncovered by archaeologists at Kerameikos and are linked with the plague that contributed to Athens’ defeat from Sparta during the Peloponnesian Wars.

(source heritage-key.com)

Here below you can watch a video about Myrtis as broadcasted by the local TV channel, KRITI TV.

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s