Μαρουλάς – Maroulas

arrowEnglish version further below

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΡΟΥΛΑΣ
Του Κωστή Παπαγεωργίου
από Creta News

Προς τα νοτιοανατολικά της πόλης του Ρεθύμνου, σε ένα προνομιακό ύψωμα που δεσπόζει στην περιοχή του Πλατανιά, βρίσκεται ο παραδοσιακός οικισμός του Μαρουλά, που διατηρεί έντονα τα στοιχεία της βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής με τους δυο πύργους και τα παλιά αρχοντικά.

Maroulas map

Ο Μαρουλάς αναφέρεται από το Βενετό μηχανικό δημόσιων έργων Fr. Barozzi το 1577 και στην απογραφή του Πέτρου Καστροφύλακα το 1583 είχε 298 κατοίκους. Στη βόρεια πλευρά του οικισμού βρίσκεται ο βυζαντινός μονόχωρος ναός της Αναλήψεως και δίπλα η νεότερη εκκλησία της Παναγίας. Ένα καλαίσθητο εικονοστάσι της γέννησης του Ιησού στολίζει τη μικρή πλατεία του χωριού, από όπου περιμετρικά αναπτύσσεται ο οικισμός με τα στενά δρομάκια και τα βενετσιάνικα αρχοντικά.

Οι πύργοι του Μαρουλά

Ανατολικά του οικισμού συναντούμε το μικρότερο από τους δύο πύργους, που αποτελούσε τμήμα ενός μεγαλύτερου οικιστικού συγκροτήματος με τις θολωτές αποθήκες, τους χώρους διαμονής των ιδιοκτητών και τους στάβλους για τα ζώα. Στα δυτικά βρίσκεται ο μεγάλος πύργος του Μαρουλά, που δεσπόζει σε ολόκληρο τον οικισμό. Έχει ύψος 44 μ.με τρεις ορόφους και σκοπιές στις γωνίες του τελευταίου ορόφου.

Οι πύργοι του Μαρουλά ανήκουν στον τύπο των πυργοειδών συγκροτημάτων, η χρονολόγηση των οποίων ξεκινά από το 13ο και φτάνει ως και το 18ο αιώνα. Οι συγκεκριμένοι είναι του 16ου αιώνα και η δημιουργία τους οφείλεται αφενός στη γενική αβεβαιότητα που επικρατούσε εκείνα τα χρόνια από τις πειρατικές επιδρομές και αφετέρου στη φεουδαρχική εξουσία που επιβλήθηκε στην Κρήτη επί Ενετοκρατίας και επιβίωσε και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Στοιχεία βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής

Οι Βενετοί, παράλληλα με την κύρια κατοικία τους στην πόλη, διατηρούσαν πύργους και στην ύπαιθρο, ως εξοχική κατοικία που χρησίμευε και ως χώρος αποθήκευσης των αγροτικών προϊόντων, αλλά και για την προσωπική τους προστασία από τυχόν επιθέσεις των επαναστατών, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της Ενετοκρατίας. Οι ίδιοι έδιναν ιδιαίτερη προσοχή στην αρχιτεκτονική, όχι μόνο των δημοσίων κτηρίων, αλλά και στα ιδιωτικά οικοδομήματα, σύμφωνα με το πρότυπο της μητρόπολης.

Τα πρώτα χρόνια της Ενετοκρατίας ασχολήθηκαν με την ανοικοδόμηση Βενετοί μηχανικοί και αρχιτέκτονες, οι οποίοι αντικαταστάθηκαν στη συνέχεια από τους μουράρους. Οι μουράροι ήταν Κρητικοί τεχνίτες που έμαθαν την τέχνη από τους Βενετούς και η δουλειά τους ήταν εξίσου άψογη αισθητικά.

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας στα βενετσιάνικα αρχοντικά του Μαρουλά προστίθενται στοιχεία της ανατολικής αρχιτεκτονικής, όπως τα τζάκια και τα πηγάδια με την ορθογώνια αναδομή και τον ημισφαιρικό τρούλο. Σε ένα μισοερειπωμένο αρχοντικό σώζεται ακόμα το κυλινδρικό ξύλινο ερμάριο που χρησιμοποιούσαν οι χανούμισσες για να σερβίρουν το φαγητό περιστρέφοντάς το από την κουζίνα για να μην τις βλέπουν οι επισκέπτες.

Maroulas

Χαρακτηριστικά στοιχεία των βενετσιάνικων οικοδομημάτων είναι οι μεγάλοι παραλληλόγραμμοι θολωτοί χώροι που χρησίμευαν ως αποθήκες ή στάβλοι και τα μεγάλα τζάκια με τις καμινάδες που δέσποζαν στο δώμα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, το σύστημα υδροδότησης της κατοικίας. Σ ένα κτήριο όπου σώζεται το χαμάμ υπάρχει μία μεγάλη δεξαμενή και στο χώρο της κουζίνας ένα πηγάδι με εμφανείς ακόμη τις χαρακιές του σκοινιού στα πελέκια.

Ιστορικό διατηρητέο μνημείο

Από το 1980 ο οικισμός του Μαρουλά χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο, καθώς διατηρεί το αντιπροσωπευτικό αρχιτεκτονικό χρώμα της Ενετοκρατίας και των τάσεων που δημιουργήθηκαν στην Κρήτη μετά την εποχή αυτή.

Η ανάπτυξη του οικισμού, με βαριές κατασκευές, σε υψηλή θέση απέναντι στη θάλασσα, με τους δυο πύργους και την πυκνότητα της δόμησης με στενά δρομάκια χωρίς μεγάλες πλατείες, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της οχυρωματικής αντίληψης που επέβαλαν οι συνθήκες της εποχής.

Προς τα δυτικά του Μαρουλά, σε μια μικρή κοιλάδα, ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα μια συστοιχία από λαξευτούς τάφους, στους οποίους βρέθηκαν σημαντικά κτερίσματα, που υποδηλώνουν ότι η περιοχή κατοικούνταν από την αρχαιότητα. Ολόκληρο τον οικισμό περιβάλλει μια πλούσια βλάστηση που δημιουργεί ένα ειδυλλιακό τοπίο, όπως στην τοποθεσία της Βρύσης και τα κατάρρυτα φαράγγια που υπάρχουν στην περιοχή.

Κτήρια μνημεία

Απέναντι από το μεγάλο πύργο του Μαρουλά σώζεται ένα άλλο βενετσιάνικο αρχοντικό που ανήκε στον Επίσκοπο Τιμόθεο Βενέρη, γι\’ αυτό και οι ντόπιοι το αποκαλούν \»Δεσποτικό\». Το ωραίο θύρωμά του οδηγεί σε μια αυλή με βοτσαλωτό δάπεδο και στους χώρους διαμονής.

Στη δυτική πλευρά του πύργου, δίπλα στην εκκλησία της Αγίας Άννας, βρίσκεται ένα εντυπωσιακό βενετσιάνικο ελαιοτριβείο με μια σειρά τριών διπλών τόξων, τα οποία στήριζαν τη στέγη. Στο εσωτερικό του ελαιοτριβείου σώζονται οι μυλόπετρες που περιστρέφονταν με ζώα γύρω από έναν κάθετο άξονα.

Ο πύργος του Μαρουλά αγοράστηκε από το Δήμο Ρεθύμνου και αναστηλώθηκε από την 28η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, ενώ γίνεται προσπάθεια από το υπουργείο Πολιτισμού να απαλλοτριωθεί και το γειτονικό ελαιοτριβείο. Στη νότια πλευρά του οικισμού του Μαρουλά βρίσκεται ο δίκλιτος σπηλαιώδης ναός που τιμάται στους Αγίους Νικόλαο και Αντώνιο. Είναι ο παλαιότερος ναός του χωριού, ο οποίος χρονολογείται από τον 14ο αιώνα.

Αρκετά από τα βενετσιάνικα αρχοντικά του Μαρουλά αναστηλώνονται από τους ιδιοκτήτες τους και γίνονται αληθινά στολίδια του χωριού..

Ο Μαρουλάς είναι ένα πανέμορφο χωριό που αξίζει να το επισκεφθεί κανείς και περπατώντας στα στενά γραφικά του δρομάκια να ταξιδέψει νοερά στο παρελθόν της ιστορίας της Κρήτης…

Ακολουθεί video από την εκπομπή «Καλό Μεσημέρι» του τοπικού τηλεοπτικού καναλιού «ΚΡΗΤΗ ΤV» από το κανάλι στο YouTube της Κας Δ. Σκευάκη.

…….. English version ……..

Maroulas is a quiet village situated on the heights above Rethymnon city, facing the sea at an altitude of 150 metres and surrounded by greenery, a spring and several valleys.  In 1980, Maroulas was listed for its historical monuments but also for some of its houses.

Maroulas

Amongst its rich historical heritage, visitors can discover important remains of ancient tombstones dating back to antiquity, two wonderful Venetian towers one of which is 44 metres high, a Byzantine church dedicated to the Ascension, a more recent church dedicated to the Virgin Mary and lastly a small chapel with iconostasis which adorns the small village square.

During the first Venetian invasions, the middle class houses of Maroulas were used as second homes or agricultural warehouses by the nobility of Rethymno.

Maroulas

Its high position facing the sea and its narrow lanes without any main square make Maroulas a typical example of the kind of fortifications built at that time.  Inspired by the works of Venetian engineer Fr. Barozzi dating from 1577, the Venetian constructions were aesthetically considered as state of the art.

Later, the Turks would add architectural elements from Anatolia like chimneys, wells, hammams or fountains.

Nowadays, Maroulas reveals itself through a maze of alleys where visitors can stroll, meet with the locals and enjoy its tavernas and cafes.

Here below you can watch a video as broadcasted by the local TV channel «ΚΡΗΤΗ ΤV» which I am using from Mrs D. Skevaki’s YouTube channel.

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s